Lòng yêu nước của vua Hàm Nghi

Thứ năm - 03/12/2015 05:56
Vua Hàm Nghi tên húy là Nguyễn Phúc Ưng Lịch (阮福膺), còn có tên là Nguyễn Phúc Minh (阮福明).


Chân dung vua Hàm Nghi (http://kienthuc.net.vn/)
Vua Hàm Nghi là con thứ 5 của Kiên Thái Vương Nguyễn Phúc Hồng Cai và bà Phan Thị Nhàn, sinh ngày 17 tháng 6 năm Tân Mùi (3-8-1871). 
Sau khi vua Kiến Phúc mất, ngày 12 tháng 6 năm Giáp Thân (2-8-1884) Ưng Lịch được đưa lên ngôi vua, đặt niên hiệu là Hàm Nghi lúc mới 13 tuổi.

Lên ngôi khi 13 tuổi. 15 tuổi phát hịch Cần Vương. 18 tuổi vị vua yêu nước này đã phải chịu cảnh lưu đày. Tuy thời gian làm vua không nhiều, nhưng tinh thần yêu nước của ông được nhân dân ghi nhớ, khiến thực dân Pháp e ngại, còn chính quyền Angiêri nơi ông bị lưu đày thì trọng thị.
Có chí khí của vị quân vương từ nhỏ

Trong lễ lên ngôi hoàng đế ở điện Thái Hòa sáng ngày 17 tháng 8 năm 1884, tuy mới 13 tuổi vua Hàm Nghi đã thể hiện một khí phách khiến Marcel Gaultier đã phải nhận xet: “"Vua Hàm Nghi đã giữ được tính chất thiêng liêng đối với thần dân mình. Vô tình vị vua trẻ tuổi đã làm một việc có ảnh hưởng vang dội khắp nước: với ý chí cương quyết độc lập và dù người Pháp có đóng quan tại Huế, triều đình An Nam vẫn biểu dương một thái độ không hèn. Thái độ ấy do Hội đồng Phụ chính đề ra. Hội đồng ấy rất có lý mà tin chắc rằng dân chúng trông vào thái độ của nhà vua để noi theo, xem thái độ ấy như mệnh lệnh [chống lại người Pháp] không nói ra bằng lời.
Gian khổ, hiểm nguy không khuất phục

Binh biến năm Ất Dậu (5-7-1885) xảy ra, vua Hàm Nghi cùng quần thần ra Tân Sở, phát hịch Cần Vương, phát động phong trào kháng Pháp trên toàn quốc.
Trên đường đi vua Hàm Nghi ngồi trong kiệu bị chao đảo liên tục, đầu bị va đập nhiều lần vào thành kiệu rất đau. Ở Tân Sở vua Hàm Nghi đã phải chịu nhiều khổ ải vì phải luồn lách giữa núi rừng hiểm trở, thời tiết khắc nghiệt, giữa muôn vàn thiếu thốn, bệnh tật, đói khát và sự hiểm nguy về tính mạng luôn đe dọa. Nhà vua 13 tuổi đã có ý thức chống Pháp, nên thốt ra: "Sống kham khổ thế nào trẫm cũng chịu, đi đến đâu cũng được, miễn là đuổi được giặc Pháp khỏi đất nước".Tại Tân Sở, vua Hàm Nghi tuyên hịch Cần Vương kêu gọi sĩ phu và dân chúng nổi dậy chống Pháp giành độc lập. Sự ủng hộ, che chở giúp đỡ và tham gia nhiệt tình của đồng bào các địa phương từ Quảng Trị qua tới đất Lào cũng như trong vùng Hà Tĩnh, Quảng Bình đã cho Hàm Nghi thấy được vai trò của bản thân mình. "Nhà vua bị những gian lao mà luyện thành người nhẫn nại và đón cuộc phong trần bằng thái độ rất thản nhiên". Dân chúng nổi dậy rất đông, nhưng vì rải rác các nơi nên lực lượng không mạnh. Nhà vua đã hai lần xuống dụ Cần vương. Rất nhiều chỉ dụ tới các quan lại, lãnh tụ của phong trào chống Pháp. Tên của ông ta đã trở thành ngọn cờ của nền độc lập quốc gia... Từ Bắc chí Nam, đâu đâu dân chúng cũng nổi lên theo lời gọi của vị vua xuất hạnh.
Trong suốt thời gian kháng chiến của vua Hàm Nghi, vua anh Đồng Khánh và 3 bà Thái hậu liên tục gửi thư kêu gọi vua trở về nhưng ông khẳng khái từ chối. Nhà vua thường nói:  “mình ưa chết trong rừng hơn là trở về làm vua mà ở trong vòng cương tỏa của người”
Tháng 9 năm 1888, suất đội Nguyễn Đình Tình phản bội ra đầu thú với Pháp tại đồn Đồng Cá. Nguyễn Đình Tình lại dụ được Trương Quang Ngọc về đầu thú. Sau đó Nguyễn Đình Tình và Trương Quang Ngọc tình nguyện với Pháp đem quân đi vây bắt vua Hàm Nghi. Đêm khuya 26 tháng 9 1888, vua Hàm Nghi bị bắt khi đang ngủ. Khi đó, ông mới 17 tuổi, chống Pháp được ba năm. Nhà vua đã chỉ thẳng vào mặt Trương Quang Ngọc mà nói rằng:
"Mi giết ta đi còn hơn là mi mang ta ra nộp cho Tây".
Bị lộ vì giữ lễ với thầy
Ngày 14 tháng 11 năm 1888. Quân Pháp tổ chức chào đón vua rất long trọng nhưng vua đã tỏ ra không hiểu, không nhận mình là Hàm Nghi. Viên trung uý chỉ huy quân đội Bonnefoy đã chuyển bức thư của Tôn Thất Đàm gửi cho vua Hàm Nghi xem nhưng nhà vua ném lá thư xuống bàn và làm như không có can hệ gì đến mình. Viên đề đốc Thanh Thuỷ là Nguyễn Hữu Viết được Pháp cử tới để thăm hỏi và nhận mặt thì nhà vua giả như không hay biết. Nhưng khi người Pháp đem thầy học cũ là Nguyễn Nhuận đến xem thì nhà vua vô tình đứng dậy vái chào. Đến lúc đó thì người Pháp mới yên trí đó là vua Hàm Nghi.
E ngại để vua Hàm Nghi trở về Huế không có lợi, thực dân Pháp quyết định đày ông sang Angiêri.
Ngày 13/1/1889, sau hành trình dài trên con tàu Biên Hòa, Hàm Nghi bước chân lên chốn lưu đày khi vừa 18 tuổi.
Người đời nhớ ơn và trọng thị

Nhà vua bị giam lỏng ở một làng quê cách Thủ đô Angiêri hơn chục cây số. Những năm đầu ông sống khép kín, không giao du với ai. Được biết ông là một ông hoàng yêu nước, chính quyền ở đây đối xử với ông rất trọng thị. Nhiều danh sĩ đã tìm đến kết thân với ông. Hàm Nghi vẫn giữ cách ăn mặc và nền nếp phong tục thuần Việt, dần dà đã học được tiếng Pháp, học âm nhạc, hội họa. Ông lấy vợ là con gái Chánh án Tòa Thượng thẩm Angiêri và có ba người con.
Năm 1944, nhà vua mất sau 56 năm bị lưu đày, thọ 72 tuổi.
Theo http://www.khamphahue.com.vn: Vua Hàm Nghi mất ngày 14 tháng 1 năm 1944, an táng ngay trong khuôn viên biệt thự Gia Long trên đồi El Biar nhìn ra vịnh Alger
Năm 2008, hài cốt vua Hàm Nghi được đưa về cải táng tại Huế. Năm 2009, ông được hội đồng Nguyễn Phúc Tộc đưa về thời tại Thế Tổ Miếu (hoàng thành Huế). Hiện nay án thờ vua Hàm Nghi được đặt ở gian tả tứ (gian thứ tư bên trái).( (http://vi.wikipedia.org/)
 (Nguồn: http://vi.wikipedia.org/; http://kienthuc.net.vn/; http://www.khamphahue.com.vn)
 
 
 
Chân dung vua Hàm Nghi ở nước ngoài. Ảnh cụ Ưng Thi (Pháp)

Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá

Click để đánh giá bài viết

  Ý kiến bạn đọc

Giới thiệu về gia tộc Nguyễn Văn

Tôi tên là Nguyễn Thanh Hoàng (cháu đời thứ 13 ) cùng Thành viên Hội đồng gia tộc Nguyễn Văn Quý ( Cháu đời thứ 12)   mong muốn qua Website www.nguyenvan.vn này để con cháu nội ngoại biết và tìm về cội nguồn.    Ai có thông tin mới về Tộc Nguyễn Văn...

Thăm dò ý kiến

Bạn biết gì về NukeViet 4?

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây